Makkum - Vlieland, 7 juni 2023, 27 zm
NA de winterstalling in Dokkumer Nieuwe Zijlen liggen we een paar weken op onze ligplaats bij Hutting in Makkum. We maken wat tochtjes op het IJsselmeer als voorbereiding op de echte tocht naar Stockhom dit jaar.
Na nog wat noodzakelijkheden op dinsdag en woensdagmorgen vertrekken we om kwart voor twaalf richting Vlieland. Na de sluispassage van Kornwerderzand varen we op de motor naar de Pollendam en vandaar zeilen we het hele rak naar Vlieland. We gaan niet door, want Hilda moet altijd een beetje wennen en vind 's nachts varen allesbehalve een plezier.
Op Vlieland is ruimte en we parkeren de boot in box C26, maar daar ervaren we een probleem. Als Hilda de keerkoppeling in zijn achteruit zet en even een dot gas geeft om te stoppen klinkt een tamelijk harde knal maar we gaan wel achteruit. Als ze daarna weer vooruit gaat en opnieuw achteruit slaat horen we weer hetzelfde. Ook 's avonds aan de steiger kunnen we het simuleren.
Het zit ons niet lekker, maar terug gaan is nog geen optie. De weerberichten maken ons niet vrolijk, want de Noordenwind is eigenlijk al een beetje Noordoost en gaat verder draaien. We kijken morgen wel verder.
Vlieland - Noordzee - Harlingen, 8 juni 2023, 26 zm
We besluiten wel om te vertrekken en ik heb in mijn achterhoofd om naar Lauwersoog te gaan als het probleem niet vanzelf verdwijnt. Ook de weerberichten geven aanleiding om deze stop maar te gaan maken, want er is behoorlijk veel wind in de vlagen en als het niet op kruisen uitloopt wordt het zeker heel hoog zeilen .
Retour!
Om ca 5:30 in de morgen varen we de haven uit en met de laatste rest uitgaande stroom zeilen we met vol tuig de kortste weg naar de Noordzee. Helaas, op een zeker moment stuurt de autopilot de boot in een vreemde richting. Op het elektronisch kompas zien we een sterk afwijkende waarde, 310 graden, terwijl we bijna Noord voorliggen. Een snelle check leert me dat het instrument zichzelf in 'slave mode' heeft gezet, zoals we ook ooit in 2018 meemaakten. Het instrument 'ziet' dus geen Fluxgate Compass transducer meer. Opgezadeld met twee problemen is het besluit snel genomen: Omkeren!
Bij de ingang van de Vliesloot besluiten we naar Harlingen door te varen. Inmiddels hebben we de stroom mee en op Vlieland hebben we niets meer te zoeken, want als we iets nodig hebben voor een reparatie is Vlieland de verkeerde spot.
In Harlingen vinden we een plekje in de Zuiderhaven en daar monteer ik een nieuwe kompas sensor, waarmee het vertrouwen in de autopilot weer is hersteld. (Technisch geïnteresseerden kunnen aan het einde van deze post de details vinden!)
Boot liften!
Tijdens een tweetal experimenten in de zuiderhaven horen we nog steeds de knallen tijdens het 'achteruitslaan', alleen iets zachter. We gaan morgen naar onze voormalige winterberging om daar de boot uit het water te laten hijsen en de schroef te inspecteren. Ik kan niets meer bedenken, terwijl telefoontjes met de twee leveranciers van motor en schroef ook niets opleveren. De bladen van Autoprop draaien vrij rond en hebben geen aanslag, dus dat kan het niet zijn. Wel bedenk ik een theorie dat er een touw of zoiets rond de schacht van de schroef zou kunnen zitten dat tegen de romp slaat en zodoende een knal veroorzaakt.
Harlingen - Franeker, 9 juni 2023, 5 zm
Onderweg van Harlingen naar Franeker horen we de klappen niet meer terug en lijkt het probleem vanzelf verdwenen zoals ik de vorige dag had gehoopt. Toch wil ik zekerheid c.q. een oorzaak. In Franeker wordt de boot onmiddellijk uit het water gehesen. Geen speling of wat dan ook. De vooruit en achteruit koppeling zijn dusdanig goed dat ik, met de nodige moeite, zelfs de motor met de schroefbladen rond kan tornen.
Maar dan valt me iets op. Eén van de bladen heeft een 'gepoetste' ronding en ook langs de kant van het blad is het mooier glad en glimmend dan de andere twee bladen. Dan wordt mijn theorie van 'iets rond de schacht van de schroef dat afwikkelt tijdens terugslaan en tegen de romp' slaat wel erg geloofwaardig en daar gaan we van uit. We zijn gerust gesteld.
Nu is het wachten op de Oostenwind die er aan staat te komen.
Voor de technisch geïnteresseerden: Wat is er mis met de kompassensor?
In de zuiderhaven van Harlingen controleer ik alle functies van het kompas instrument, maar daarmee is niets aan de hand. De aansluitingen van de sensor aan het instrument zijn niet gecorrodeerd en ze klemmen ook goed. Ook de ohmse waarden van de Fluxgate Compass transducer, waar in 2018 iets mee aan de hand was, zijn correct.
Nadat ik de sensor weer heb aangesloten is het kompasinstrument weer een 'Master', maar wat er op het display staat klopt niet. De zgn 'heading alignment', ofwel de correctie voor de hoek die de Fluxgate transduser maakt met de scheepslijn is kompleet fout. Nadat ik deze waarde heb gecorrigeerd zodat het kompasinstrument weer dezelfde waarde aangeeft dan de Fast Heading Sensor, werkt alles weer. Maar hadden we zoiets ook niet in 2018 meegemaakt? Toen was het na een paar dagen weer raak.
Deze keer besluit ik om een andere aanpak te volgen. Sinds 2019 hebben we een nieuwe reserve Fluxgate Compass transducer als reserve aan boord en die gaan we nu toepassen. De bestaande transducer wordt los genomen van het kompas instrument. Hierna komt het instrument automatisch weer in 'Slave' mode. De nieuwe transducer sluit ik rechtstreeks aan op de autopilot-stuurunit, waarmee dit apparaat 'Master' wordt en niet langer afhankelijk is van het kompas instrument. De autopilot-stuurunit, nu als 'Master', stuurt de kompas waarden het netwerk op. Deze waarden worden vervolgens door het kompas instrument, als 'Slave', opgepikt. Door deze wijziging is de bron voor kompas waarden vernieuwd, maar aan de buitenkant is eigenlijk niets veranderd.
Note: eigenlijk is het jammer dat de kompaswaarden, afkomstig van de ZG110 fast heading sensor, niet worden doorgegeven van het STng netwerk naar het ST1 netwerk.
